امام علی علیه‌السلام: به خدا سوگند من از پروردگار خود، نه فرزندانی زیبارو خواستم و نه فرزندانی خوش قد و قامت، بلکه فرزندانی خواستم که فرمانبردار خدا باشند و از او بترسند تا وقتی دیدم که از خداوند فرمان می‌برد شاد شوم.
مناقب آل أبی‌طالب علیهم‌السلام، ابن‌شهر آشوب، ج۳، ص۲۸۰.

 

 

 

در راستای بزرگداشت یاد و مقام شامخ حضرت علامه مصباح یزدی ، مدیریت حوزه علمیه خواهران استان البرز برگزارمی‌کند.

 

سخنران: حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای مجتبی مصباح یزدی

(فرزند بزرگوار حضرت علامه مصباح یزدی )

 

زمان: سه شنبه ۵ اسفند ساعت ۱۱ تا۱۲

 

حضور برخط:

https://ac.whc.ir/ry2dbxtf4o00/?

معاونت فرهنگی حوزه علمیه خواهران البرز

 

 

چکیده

در پژوهش حاضر به بررسي «عوامل شادي و نشاط در زندگي بر اساس دستورات اسلام» پرداخته شده است. شادي و شاد زيستن از مهمترين نيازهاي بشر است و با توجه به تاثيري كه در زندگي انسان دارد، در دين ما به آن توجه شده است و به عنوان يك نيروي محرك تاثير بسزايي در پيشرفت جامعه دارد. از آنجا كه دين مبين اسلام همواره توجه عميق به نيازهاي رواني انسانها در كنار ساير نيازها دارد، هدف از انجام اين مقاله، يافتن عوامل شادي و نشاط در زندگي بر اساس دستورات اسلام است. نتايج اين تحقيق نشان داد كه يافته هاي تحقيق حاكي از آن است كه قران بعنوان مستحكم ترين منبع اسلام، شادي را تحسين كرده و زندگي با نشاط را رحمت و نعمتي از جانب خداوند تلقي كرده است. با تحليل يافته هاي موجود، اين نتيجه بدست آمد كه دين اسلام درباره شادي، نقطه نظرات خاصي را ارائه كرده است و شادي هايي را مورد تاييد قرار داده كه عواقب سوء براي انسانها نداشته و از طرفي الگوهاي خاصي را به انسانها ارائه كرده است.در اين پژوهش از روش توصيفي-تحليلي و با مراجعه به منابع معتبر كتابخانه¬اي به بررسي عوامل شادي و نشاط در زندگي بر اساس دستورات اسلام پرداخته شد.

کلید واژه: شادی، زندگی، اسلام، عوامل فردی، عوامل اجتماعی

 

 

محقق: خدیجه صالحی

تاریخ ارزیابی: پاییز 1399

 

 

 

 

به گزارش خبرگزاری حوزه؛ شایسته تقدیر همایش کتاب سال حکومت اسلامی به تشریح کتاب «حاکمیت؛ حجاب و عفاف» پرداخت و گفت: این کتاب ساختاری نظام‌مند از حجاب و عفاف است و می‌تواند زمینه و چارچوب مناسبی جهت سیاست‌گذاری و تصویب قوانین مربوطه باشد.

 

گسترش پدیده بی حجابی در جامعه ما به ویژه در دو دهه گذشته سازمان‌ها و نهادها و مراکز فرهنگی، اجتماعی، قضایی و انتظامی را به چاره اندیشی برای مهار این ناهنجاری اجتماعی و مقابله با رشد و گسترش آن واداشته است.

 

در این میان هر دستگاه و سازمانی با نگاه خاص خود به این موضوع پرداخته و به جنبه‌ای از جنبه‌های مختلف آن توجه کرده است، با این حال به نظر می‌رسد در این سال‌ها به جنبه فقهی و حقوقی این موضوع به ویژه در حوزه حدود  اختیارات و مسؤولیت حکومت اسلامی در زمینه پوشش بانوان کم‌تر پرداخته شده است.

 

در همین راستا  خانم فاطمه فلاح تفتی، نویسنده کتاب «حاکمیت؛ حجاب و عفاف» و شایسته تقدیر همایش کتاب سال حکومت اسلامی و استاد مدرسه علمیه حضرت فاطمه(س) مقداد تهران و عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی تهران در مورد کتاب حاکمیت؛ حجاب و عفاف و راهکارهای آن  در گفت وگویی به این مقوله پرداخته است .

 

 کتاب شما با عنوان حاکمیت؛ حجاب و عفاف شایسته تقدیر در همایش کتاب سال حکومت اسلامی شد، در این باره توضیحی ارائه بفرمایید؟

 

دومین همایش کتاب سال حکومت اسلامی به همت دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری  روز پنجشنبه ۳۰ بهمن ماه ۱۳۹۹ برگزار شد.

 

۲۳۰ اثر در قالب کتاب و پایان نامه از ۷۰ مرکز علمی و پژوهشی در قالب سه محور فقه حکومتی، اندیشه سیاسی و حقوق عمومی به دبیرخانه این همایش ارسال شد که از این میان سه پایان نامه به عنوان اثر برگزیده و ۵ کتاب نیز شایسته تقدیر معرفی شدند و کتاب بنده نیز با عنوان «حاکمیت؛ حجاب و عفاف» در این میان شایسته تقدیر شد.

 

دلیل نگارش کتاب حاکمیت؛ حجاب و عفاف چه بود؟

 

کتاب «حاکمیت؛ حجاب و عفاف» مطالعه فقهی و حقوقی در مسئولیت حکومت اسلامی در حیطه حجاب و عفاف است و بخشی از آن حاصل رساله دکتری می باشد که پس از بررسی از سوی ناقدان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و اعمال ویرایش علمی، به همت این پژوهشگاه به چاپ رسید.

 

بحث در حوزه اختیارات و مسئولیت حکومت اسلامی همواره موضوع بحث اساسی در محافل فرهنگی اجتماعی و فقهی و حقوقی بوده و به عنوان پرسشی جدی در برابر دستگاه‌های مربوط مطرح شده است.

 

گسترش پدیده بی حجابی در جامعه ما به ویژه در دو دهه گذشته سازمان‌ها و نهادها و مراکز فرهنگی، اجتماعی، قضایی و انتظامی را به چاره اندیشی برای مهار این ناهنجاری اجتماعی و مقابله با رشد و گسترش آن واداشته است.

 

در این میان هر دستگاه و سازمانی با نگاه خاص خود به این موضوع پرداخته و به جنبه‌ای از جنبه‌های مختلف آن توجه کرده است. با این حال به نظر می‌رسد در این سال‌ها به جنبه فقهی و حقوقی این موضوع به ویژه در حوزه حدود اختیارات و مسئولیت حکومت اسلامی در زمینه پوشش بانوان کم‌تر پرداخته شده است و این موضوع تاکنون به درون مطالعات تخصصی فقهی راه نبرده است. در حالی که این بحث مبنایی و بنیادی است و می‌تواند دیگر مباحث را تحت‌الشعاع خود قرار دهد.

 

البته بحث از مسئولیت‌ها و اختیارات حکومت در زمینه‌های اجتماعی و از جمله حوزه حجاب و عفاف، یک تعارف یا اعتبار صرف نیست، بلکه یکی از اصلی‌ترین مسائل تخصصی به شمار می‌رود. و فقیهان وظیفه دارند با این رویکرد ، به سمت بحث از حکومت که کار ویژه بحث برانگیزی را به خود اختصاص داده بروند و با در نظر گرفتن شناخت دقیق موضوع، احکام فقهی آن را دنبال کنند.

 

مسئولیت حکومت اسلامی در حوزه حجاب و عفت عمومی، همان وظیفه و تعهد قانونی است که بنابر شرع مقدس اسلام بر عهده حکومت قرار داده شده و حکومت اسلامی ‌باید در قبال این تکلیف الهی- قانونی پاسخگو باشد.

 

براساس مبانی و منابع فقه و حقوق اسلامی، حکومت اسلامی مسئولیت زمینه سازی(فرهنگ سازی)، سیاست‌گذاری، قانون‌گذاری و اجرای همه احکام اسلامی از جمله حجاب و عفاف و نظارت بر حسن اجرای قوانین و اعمال ضمانت اجرای لازم را در جامعه دارد و این مهم با یکسونگری به مسأله حجاب و تکیه بر برنامه‌های مقطعی و سطحی میسر نخواهد شد.

 

در همین راستا تصمیم گرفتم کتاب «حاکمیت؛ حجاب و عفاف» را بنویسم و مسائل فقهی و حقوقی مسئولیت حکومت اسلامی در حیطه حجاب و عفاف را مطرح کنم.

 

هدفتان از نگارش این کتاب چه بود؟

 

اهداف مهم این پژوهش را می توان در «تبیین مبانی فقهی و حقوقی اختیارات و مسئولیت‌های نظام اسلامی در زمینه حجاب و عفاف و جلوگیری از بدحجابی در جامعه»، «تبیین محدوده اختیارات حکومت اسلامی در اجرای حکم حجاب و عفاف»، «تبیین راهکارهای فقهی و حقوقی گسترش حجاب و عفاف در جامعه»، «تبیین ضمانت اجراهای مؤثر در زمینه جرم بی حجابی» و «تدوین چشم انداز مناسب با شناخت امکانات بالقوه مجموعه فرهنگی کشور با توجه به ضرورت‌های فقهی ـ فرهنگی برشمرد.

 

 کتاب «حاکمیت؛ حجاب و عفاف» شامل چند فصل می شود و هر فصل چه موضوعاتی را مدنظر قرار داده است؟

 

این پژوهش در سه فصل ساماندهی شده است.

فصل اول تلاش می‌کند با مفهوم‌شناسی اصطلاحات در این پژوهش، جایگاه هر اصطلاح در نظام فقهی ـ حقوقی اسلام و ارتباط آن را با حکومت اسلامی مشخص نماید.

 

همچنین در این بخش با موضوع شناسی مسأله، به این امر توجه شده است که حیطه مسئولیت حکومت در حوزه حجاب و عفاف تا کجاست.

 

فصل دوم به ساختار معرفتی، فقهی و حقوقی پرداخته و مبانی مسئولیت را مورد بررسی قرار می‌دهد. از آنجا که حجاب از جمله مقولاتی است که در تلاقی اندیشه و عمل قرار دارد؛ لذا ضروری است خصوصیات نظام حکومتی اسلام تحلیل شود و بدین جهت این فصل در یک قسمت به چهارچوب نظری مسئولیت حکومت و در قسمت دیگر مبانی فقهی با منظر این چهارچوب نظری استنباط شده است.

 

فصل سوم به عوامل تأثیرگذار در میزان پوشش از جمله عقیده، سن و فرهنگ پرداخته و تلاش می‌کند ضمن بررسی فقهی هر یک از این عوامل، میزان تأثیرگذاری هر یک از عوامل مذکور را در میزان مسئولیت حکومت، بیان کند.

 

در بخش دیگر این فصل نیز عرصه‌های مسئولیت حکومت با توجه به مبانی فقهی ذکر شده در فصل دوم و عوامل مؤثر بر مسئولیت، بیان شده است.

 

لطفا چکیده ای از مباحث کتاب را مطرح بفرمایید.

اختیارات و مسئولیت حکومت اسلامی در حوزه حجاب و عفاف، همواره موضوع بحث اساسی در محافل فرهنگی، اجتماعی، فقهی و حقوقی بوده و توجه به آن به عنوان نمادی از تحولات فرهنگی جامعه به شمار می‌رود.

 

در آموزه‌های دینی، حجاب نمادی از جهان‌بینی، ارزش‌ها و الگوهای رفتاری افراد است و انسان عفیف کسی است که تسلط بر خویشتن و رعایت اعتدال، ملکة او شده است و یکی از نشانگرهای عفاف نوع پوشش، رفتار و گفتار فرد است.

 

با نگاهی اجمالی به سه دهه گذشته در می‌یابیم تا زمانی که نظام اسلامی با یک برنامه جامع به این موضوع نپردازد، اقدامات مقطعی و یک‌جانبه، آثار چندان گسترده و دیرپایی نخواهند داشت.

 

بدین منظور این پژوهش پس از مفهوم شناسی اصطلاحات و موضوع شناسی مسأله، به ساختار معرفتی، فقهی و حقوقی پرداخته و مبانی مسئولیت حکومت پرداخته و سپس با بیان عوامل تأثیرگذار در میزان پوشش، میزان تأثیرگذاری هر یک از عوامل مذکور را در میزان مسئولیت حکومت را، بیان و در نهایت عرصه‌های مسئولیت حکومت با توجه به مبانی فقهی را روشن نموده است.

 

نوآوری این کتاب در مسأله حجاب در حکومت اسلامی چیست؟

 

با مرور بر ادبیات و فصل‌های این پژوهش می‌توان نوآوری‌های آن را در ادبیات متناسب با نهادها و اصطلاحات فقهی و حقوقی، ارائه ساختار نظام‌مند از مسأله حجاب در حکومت اسلامی، ترسیم مرزهای معرفتی و بینشی حاکم بر نظام فقهی در حوزه حجاب و تحلیل ابعاد مختلف این مسأله مهم در نظام فقهی اسلام دانست.

 

با توجه به این ساختار نظام‌مند، این نوشته می‌تواند زمینه و چهارچوب مناسبی جهت سیاست گذاری و تصویب قوانین مربوطه باشد.

 

لازم است در اینجا از اساتید پژوهشگاه که این اثر را با دقت مورد بررسی قرار داده، همچنین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی که این اثر را به چاپ رسانده، تشکر کنم.

 

در پایان اگر صحبت یا توصیه ای دارید بفرمایید؟

امید است این اثر ناچیز مورد رضایت باری تعالی قرار گیرد و حاصل این پژوهش که بحث را در حیطه حاکمیتی مورد بحث قرار داده است، مورد توجه دستگاه های اجرایی کشور قرار گیرد  و علاوه بر پاسخ به شبهات نظری در این حیطه، راهکارهای عملی مستخرج از ادله فقهی نیز مورد توجه قرار گرفته و اعمال شود.

 

همچنین از حوزه علمیه خواهران که زمینه های بروز و ظهور این مباحث را در مدارس علمیه مطرح و خود سبب شکل‌گیری این دست پژوهش ها می شود، قدردانی می کنم.

 

خبرگزاری حوزه

 

 

 

 

به گزارش خبرگزاری رسا، آیت الله سید هاشم حسینی بوشهری رییس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم صبح امروز در دومین همایش کتاب سال حکومت اسلامی که در دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری در قم با رعایت شیوه نامه های بهداشتی برگزار شد، با اشاره به اینکه پژوهشگران حوزوی باید در زمینه رفع نیازهای حکومت اسلامی و نظام اسلامی قلم فرسایی کنند، گفت: بعد از انقلاب اسلامی شاهد رشد پژوهشگران حوزوی در زمینه نظام سیاسی و حکومت اسلامی هستیم.

 

وی با بیان اینکه امروز نیازمند تحقیق در زمینه اندیشه سیاسی اسلام و حکومت اسلامی هستیم، اظهار داشت: همچنین مطالعات تطبیقی در زمینه حکومت اسلامی و اندیشه سیاسی اسلام و جذب پژوهشگران و محققان در این زمینه بسیار مورد نیاز است.

 

آیت الله حسینی بوشهری با اشاره به اینکه رسیدن به تمدن نوین اسلامی نیازمند تحقیق و پژوهش و پشتوانه های علمی است، خاطرنشان کرد: امروز در تلاش هستیم که فعالیت های علمی ما تنها منحصر به داخل کشور نباشد، بلکه نظریات حکومت اسلامی و اندیشه سیاسی اسلام را در سطح بین المللی پیگیری کنیم؛ در این زمینه در حال امضای تفاهم نامه هایی هستیم و جامعه المصطفی(ص) می تواند در این عرصه کمک شایانی به ما داشته باشد.

 

دبیر شورای عالی حوزه های علمیه با تجلیل از شخصیت علمی مرحوم آیت الله مؤمن قمی و آیت الله مصباح یزدی عنوان کرد: امروز با تلاش پژوهشگران حوزوی درسنامه ولایت فقیه و حکومت اسلامی برای سطح کارشناسی دانشگاهی و درسنامه ولایت فقیه و حکومت اسلامی برای سطوح عالی حوزه های علمیه تدوین شده و رونمایی می شود.

 

وی ابراز کرد: موضوعاتی که در دستور کار داریم عبارتند از فقه تأمین مالی دولت اسلامی، مناسبات روحانیت و حکومت اسلامی، آسیب شناسی حکومت اسلامی، مبانی فقهی حکومتی مجلس خبرگان رهبری و مواردی از این دست که در این زمینه نیازمند یاری پژوهشگران هستیم و دست یاری خود را به سوی آنها دراز می کنیم.

 

آیت الله حسینی بوشهری ابراز کرد: امروز برای رسیدن به تمدن اسلامی که از آرمان های بلند امامین انقلاب محسوب می شود، مبتنی بر خردورزی، ایمان، علم و فصول هفت گانه ای که رهبر معظم انقلاب در بیانیه گام دوم از آنها نام برده اند، است، از این رو تحقق آنها ما را به نسبت به مقصد اصلی و اساسی که به تعبیر رهبری پایان و ختامه مسکش ظهور امام زمان(عج) است نزدیک می کند.

 

 

 

 

 

 

 

چکیده

در این مقاله به بررسی «عوامل بازدارنده از فساد اداری و تحقق عدالت اداری از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه» پرداخته شده است. در عرصه اجرا کارآیی نظام ­های سیاسی وابسته به میزان کارآمد بودن نظام اداری است. به همین دلیل شناخت آسیب­ های نظام اداری علاوه بر آنکه منجر به کارآمد شدن نظام اداری می­شود به بقاء و ماندگاری آن نیز کمک می­کند؛ بنابراین تحقیق حاضر با روش کتابخانه­ ای، توصیفی-تحلیلی و به صورت کاربردی به دنبال پاسخ به این پرسش که عوامل بازدارنده از فساد اداری و تحقق عدالت اداری از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه چیست؟ به این نتیجه رسید که فساد اداري به عنوان مانعی در تحقق کمال انسانی و مدینه فاضله الهی، مورد توجه و اهتمام ویژه قرآن بوده و همواره سعی در واکاوی عوامل بازدارنده در فساد اداري داشته و تنها به برخوردهاي قضایی در این زمینه بسنده نکرده است و همچنین با بررسی نهج البلاغه نیز می­توان به جایگاه والای مبارزه با فساد در نظام فکری و سیاسی حضرت علی علیه السلام پی ­برد، به طوری که بخش اعظمی از سخنان حضرت با این موضوع ارتباط دارد.  ایشان در ضمن خطبه­ ها، نامه ­ها و حکمت ­های نهج البلاغه بر شناساندن عوامل بازدارنده از فساد در میان کارگزاران اهتمام داشته و این عوامل بازدارنده را مبتنی بر اخلاق، سیاسی و اداری، اقتصادی و قضایی خلاصه نموده ­اند.

 

کلمات کلیدی:  فساد اداری، عدالت اداری، عوامل، عوامل بازدارنده

 

محقق: نرگس سعادتی

تاریخ ارزیابی: تابستان 1399

 

 

 

«این یکی از بزرگ‌ترین افتخارات نظام اسلامی است که در سایه‌ی نظام اسلامی این‌همه زن فرزانه و تحصیل‌کرده و خوش‌فکر و ممتاز از لحاظ فکری و عملی در جامعه‌ی ما وجود دارند؛ خیلی نعمت بزرگی است و مایه‌ی افتخار است.» این جمله‌ی رهبر انقلاب اسلامی به‌روشنی نگاه ایشان به مسئله‌ی تحصیل و علم‌آموزی زنان در جامعه‌ی اسلامی را نشان می‌دهد. ایشان همواره از پیشگامانِ فرهنگ‌سازیِ رشد علمی زنان در جامعه بوده و هستند و اساسا پیشرفت بانوان در عرصه‌ی علم را یکی از دستاوردها و موفقیت‌های نظام جمهوری اسلامی می‌دانند.

 

 

 

 

چکیده

یکی از ساحت­های وجودی انسان بعد اخلاقی اوست که دو بعد بینشی و گرایشی دارد و سرمایه­ی ارزنده­ای برای حرکت انسان به سوی کمال است. اخلاق اسلامی مستفاد از آیات و روایات دارای مبانی خاصی است که با معرفت به آن، انسان به کمال دست می­یابد. زیرا در اسلام انسان هدفدار آفریده شده و تنها با سرلوحه قراردادن برنامه زندگی اسلام در اصول و فروع دین به سعادت و کمال می­رسد. مقاله حاضر با هدف بررسی مبانی اخلاق اسلامی از دیدگاه امام خمینی(ره) با جستجو در منابع کتابخانه­ای با هدف بنیادی به روش توصیف و تحلیل نگاشته شده است. امام خمینی(ره) نظام اخلاق اسلامی را بر محور توحید مطرح کرده است که استخراج و معرفی مبانی اخلاق اسلامی از دیدگاه نظری و سیرۀ عملی ایشان دستمایه‌ای است که با استناد به آن می‌توان جامعیت نظام اخلاق اسلامی را بر محور توحید تبیین کرد. مبانی اخلاق اسلامی از دیدگاه حضرت امام خمینی(ره) بر چهار مبنای معرفت­شناسی، هستی­شناسی، خداشناسی و انسان­شناسی قرارگرفته­است.

 

واژگان کلیدی: مبانی اخلاق اسلامی، معرفت شناختی، هستی شناختی، خداشناسی، انسان شناسی 

 

 

محقق: محدثه حیدر

تاریخ ارزیابی: تابستان 1399

 

 

 

 

 

 

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای: «امام در زمینه‌ی زن هم همین جور بود. امام نقش زنان را فهمید؛ والّا بودند بزرگانی از علما که ما با اینها بگومگو داشتیم، که اصلاً زنها در تظاهرات شرکت بکنند یا نکنند! آنها میگفتند زنها در تظاهرات شرکت نکنند. آن حصار محکمی که انسان به او تکیه میداد، خاطرجمع میشد، تا بتواند در مقابل اینجور نظراتی که از مراکز مهمی هم ارائه میشد، بایستد، حصار رأی امام و فکر امام و عزم امام بود. رحمت خدای متعال تا ابدالآبدین بر این مرد بزرگ باد.» ۱۳۹۰/۱۰/۱۴

 

 

 

چکیده

استکبار، زمینه ساز مفاسد و انحراف هایی است که به نابودی آدمی می انجامد و در این مسیر، هیچ انسانی در امان نیست، مگر آنکه به تعبیر قرآن، مورد رحمت ویژه خداوند قرار گیرد. تبیین و شناخت استکبار و توطئه های مستکبران از نگاه قرآن کریم یکی از مسائل مهم و ارزشمند جوامع اسلامی و بشری در رسیدن به استقلال فرهنگی ، سیاسی و اقتصادی است که می تواند موجب آگاهی و مصون سازی جامعه دینی نسبت به خنثی سازی نقشه های شوم دشمنان و مستکبران و سیطره بر جوامع اسلامی شود. مقاله پیش رو با هدف بررسی روش های استکبارشناسی از منظر قرآن به روش کتابخانه ای به صورت بنیادی نوشته شده است و به توصیف و تحلیل آن ها پرداخته است. با مطالعه آیات قرآن درمورد مستکبران و استکبار به دست می‌آید که قرآن با استفاده از سه روش تاریخی، نقلی و شهودی به استکبارشناسی پرداخته است. در روش تاریخی، به شاخصه های مستکبران و در روش نقلی به صفات مستکبران اشاره کرده است و در ادامه در روش شهودی، منش و عملکردشان را اثبات کرده است.

 

واژگان کلیدی: استکبار ، استکبارشناسی، روش های استکبارشناسی، تاریخی، نقلی، شهودی

 

محقق: خدیجه مردی

تاریخ ارزیابی: زمستان 1399