« وحى در قرآن» نوشتارى است كه بررسى موضوع وحى از ديدگاه قرآن كريم مى‏پردازد. وحى، ركن اساسى نبوت و همه اديان آسمانى است. اما درباره ماهيت آن سخنان گوناگونى بيان شده است. برخى آن را انكار و گروهى ديگر به گونه‏اى آن را تحليل كرده ‏اند.

 

كه از هويت اصلى‏اش كه همانا الهى، ملكوتى، قدسى، غيبى، خارق العاده و معصومانه بودن آن است، جدا ساخته‏اند. اما قرآن كه مهم‏ترين اثر وحى است حقايق بسيارى را دراين‏باره بازگو كرده است كه در اين نوشتار به بررسى آنها پرداخته مى‏شود.

 

در فصل اول كتاب به آياتى كه خصوصيات وحى از آنها استفاده مى‏شود پرداخته شده است.

 

اين آيات بيانگر اصولى است كه مرز وحى الهى را با پاره‏اى از مكاشفات و تجربه‏هاى شخصى مشخص مى‏كند.

 

در فصل دوم، اقسام وحى، انواع وساطت فرشته و تمثّل فرشتگان بررسى شده و براى آگاهى بيشتر نسبت به وحى، تحليل حكماى اسلامى در اين زمينه بطور فشرده مطرح گرديده است.

 

در فصل سوم با بهره‏گيرى از خصوصيات وحى از منظر قرآن، به بررسى ادعاى كسانى پرداخته شده كه وحى را مساوى با تجربه و مكاشفه و قابل تعميم به ديگران مى‏دانند.

 

فصل چهارم دو هدف دارد: يكى روشن ساختن اين مطلب كه آنچه را پيامبر اسلام به عنوان وحى ارائه داده، فقط دريافت الهى است، قرآن فقط و فقط، آموزه‏هاى ملكوتى است كه از عالم الوهيت و لوح محفوظ تنزل پيدا كرده است نه مجموعه‏اى از ارتباطات غيبى و تجربه‏هاى شخصى پيامبر. مطلب ديگر پاسخ به اين سؤال است كه آن‏چه را پيامبر عرضه داشته آيا محتوا و قالب، هردو وحى است يا فقط محتوا جنبه الهى دارد و قالب( زبان) آن بشرى است. به همين مناسبت به تفاوت وحى قرآن و وحى حديث و حديث قدسى نيز پرداخته شده است.

 

و در فصل پنجم به سيرى در آياتى كه موضع‏گيرى و شبهه‏هاى مخالفان وحى را مطرح مى‏كند، پرداخته مى‏شود.

 

ساختار كتاب‏

كتاب حاضر مشتمل بر پيشگفتارى مفصل درباره موضوع موردنظر و پنج فصل ذيل مى‏باشد:

فصل اول:« خصوصيات وحى» مشتمل بر موضوعات ذيل مى‏باشد: وحى و موارد استعمال آن در قرآن، خصوصيات وحى، مبانى قاطعيت انبياء.

فصل دوم:« أقسام وحى» 1- وحى مستقيم 2- وحى از وراى حجاب 3- وحى با واسطه فرشته 4- الهام با شريعت مستقلى همراه نيست، مى‏باشد.

فصل سوم:« وحى مكاشفه و تجربه دينى» موضوعات: تفسيرهاى سه‏گانه از تجربه دينى و غيره را دربر دارد.

فصل چهارم:« متن وحى چيست؟» شامل موضوعاتى چون: ديدگاه مسيحيان در مورد كتب مقدس، قرآن كلام و پيام الهى، انواع كلام، وحى دولايه‏اى و حديث قدسى مى‏باشد.

فصل پنجم:« انكار وحى و علل آن» به بررسى علل انكار وحى همچون: مادى‏گرى، تكبر و برترى‏جويى، لجاجت و… و نيز بهانه‏هاى انكار وحى، نقد شبهات انكار وحى، انكار وحى در قالب تحليل علمى و… مى‏پردازد.

 

در پايان نيز كتابنامه نوشتار حاضر به همراه فهرست آيات و روايات موجود در آن آمده است. فهرست مطالب كتاب نيز در ابتداى كتاب درج گرديده است.

 

 

منبع: پيشگفتار نويسنده‏

 

 

 

 

 

 

تاریخ شخصیت های بزرگ و علماء ارزنده و برجسته ای را به خود دیده که حافظ مرزهای فکری، عقیدتی و جغرافیائی کشور و مردم بوده و همچون مشعل فروزان، امت اسلامی را از نور خود بهره مند و با آثار و خدمات گرانبهای خود جامعه بشری را به سوی هدف والا رهنمون ساخته اند. از جمله این شخصیت ها، عالم عامل و عارف مرحوم آیت الله حاج شیخ غلامرضا یزدی( فقیه خراسانی) می باشد که عمر شریفشان را با اخلاص تمام در راه تبلیغ دین و خدمت به مردم استان یزد و مناطق همجوار سپری نموده است.

 

در این راستا به منظور بزرگداشت و معرفی چهره ی نورانی این شخصیت بزرگ به جامعه اسلامی ، کنگره بزرگداشت آن عالم فرزانه برگزار می گردد. لذا از همه پژوهشگران و فرهیختگان حوزوی و دانشگاهی تقاضا می شود با ارائه مقالات پرمایه خویش در یکی از موضوعات فراخوان بر غنای علمی کنگره افزوده و دِین خویش را نسبت به آن عالم وارسته اداء نمایند.

 

نکته : به همه مقالات پذیفته شده در روز کنگره ، گواهی پذیرش مقاله تقدیم خواهد شد.    

 

 

محور های کنگره

الف: زندگی و شخصیت مرحوم حاج شیخ غلامرضا(ره)

۱-سیره علمی و عملی حاج شیخ

۲-حاج شیخ در نگاه بزرگان و اساتید و صاحب نظران

۳-اساتید حاج شیخ و تاثیر اساتید بر حاج شیخ

۴-حاج شیخ، خودسازی و تهذیب

۵- حاج شیخ و عشق به نماز و اقامه جماعت

۶- حاج شیخ و زهد پارسایی و ساده زیستی

۷- اخلاص در سیره عملی حاج شیخ

۸- حاج شیخ رسیدگی و اهتمام به امور مردم و مناطق محروم

۹- حاج شیخ و تکلیف مداری

۱۰-حاج شیخ و عشق وعلاقه به اهل بیت و عصمت و طهارت

 

ب: اندیشه های قرآنی و حدیثی مرحوم حاج شیخ

۱-دیدگاه قرآنی و تفسیری و حدیثی حاج شیخ

۲-مستندات قرآنی ،حدیثی در تبلیغ و منبر حاج شیخ

 

ج: اندیشه های دینی واجتماعی مرحوم حاج شیخ

1ـ تاثیراندیشه های دینی و اجتماعی حاج شیخ بر مردم

2ـ تاثیر الگوی عملی حاج شیخ بر مردم

3ـ سیره تبلیغی حاج شیخ

 

 

تاریخ های مهم کنگره
 

مهلت ارسال مقالات: 31 تیر ماه 1396

 

زمان برگزاری کنگره : شهریور 1396

 

 

 

 

 

 

معرفى اجمالى:

« قاموس قرآن» تاليف سيد على اكبر قرشى، فرهنگ‏نامه لغات قرآنى است. انگيزه نويسنده از نگارش كتاب باقى گذاشتن يك اثر ماندگار بوده كه به بركت قرآن همواره مورد استفاده قرار گيرد.

 

ساختار:

قاموس راهنماى كلمات قرآنى است كه بر اساس حروف الفبا و با توجه به ريشه كلمات تنظيم شده است. در اين معجم علاوه بر شماره سوره و آيه، حروف مكمّل هر كلمه و دفعات تكرار آن نيز ذكر شده است.

 

كلمات قرآنى زير ماده يا ريشه هر كلمه وارد شده است، و بخشى از آيه قرآنى كه در بردارنده آن كلمه است نيز در ذيل كلمه درج گرديده است. در برابر هر يك از لغات قرآنى، معناى فارسى آن و ترجمه آيات نيز بيان شده است.

 

گزارش محتوا:

 

مفردات قرآن، علمى است كه درباره تك‏واژه‏هاى قرآنى از نظر ريشه و اشتقاق لغوى، دلالت بر معناى مطلوب، شيوه نگارش، نحوه تلفظ و نوع كاربرد آن در قرآن بحث مى‏كند؛ و يكى از مهمترين شاخه‏هاى آن غريب قرآن است. شايد نخستين كسى كه اصطلاح« علم مفردات» را به عنوان شاخه‏اى از علوم لفظى قرآن به كار برد و تأليف و تصنيف ارزشمندى در اين زمينه ارائه كرد، راغب اصفهانى( م 530 ق) باشد.

 

مؤلف در مقدمه مختصر خود بر كتاب مى‏نويسد:« اين كتاب تنها درباره لغات قرآن نيست بلكه گذشته از آن در نوبت خود يك كتاب تفسير و اگر اغراق نباشد يك دايرة المعارف قرآن است. در هر ماده كه تشخيص داده شده، آياتى چند نقل و تفسير شده است، نقل روايات، شأن نزول و اشاره به بعضى از قضايا و نقل اقوال بزرگان از آن جمله است. به احوال و قضاياى انبياء از ديدگاه قرآن، نظر شده و نسبت به اقتضاى حال در اكثر موارد به تفصيل سخن گفته شده است.»

 

مؤلف معتقد است كلمات قرآن با حذف مكررات و مشتقات حدود 1860 كلمه است، در اين كتاب همه كلمات فوق يكى‏يكى بررسى شده است. ايشان در توضيح برخى كلمات به معنى لغوى اكتفا ننموده و براى بسيارى از كلمات، تفاسير و توضيحات لغوى، ادبى، علمى، اجتماعى و تاريخى ذكر نموده است. اين توضيحات تقريباً براى تمام اعلام قرآن آورده شده است، و به ترتيب به پاره‏اى از موضوعات قرآن‏پژوهى نيز پرداخته است.

 

در نهايت مى‏توان گفت: قاموس قرآن در تبيين و تفسير واژگانى قرآن كريم به لحاظ گزيده‏گويى و بيان روان و استوار، اكنون از مراجع و منابع قرآن‏پژوهى تلقى شده است.

 

مؤلف، معانى قرآن را از روى كتاب‏هاى لغت معتبر و تفاسير جمع‏آورى كرده است. قاموس اللغة، مفردات راغب، اقرب الموارد، صحاح اللغة، و از تفاسير، الميزان، مجمع البيان، صافى، برهان، زمخشرى، بيضاوى، جوامع الجامع از جمله منابع كتاب هستند.

 

در برخى موارد نيز به كتب ديگر غير از كتب لغت و تفسير ارجاع داده شده است؛ مانند كتاب تجسم عمل يا تبدّل نيرو به ماده، تأليف آقاى محمد امين رضوى( صفحه 246).

 

در شماره آيات از كتاب« المعجم المفهرس» تأليف محمد فؤاد عبدالباقى و در شماره خطبه‏هاى نهج‏البلاغه، از نهج‏البلاغه محمد عبده استفاده شده است.

 

ترتيب مطالب همه‏جا يكسان نيست؛ به عنوان نمونه، در برخى كلمات ابتدا كلمه آورده شده، سپس معناى آن و در ادامه آيه ذكر شده است. در برخى ديگر هم ابتدا بعد از ذكر كلمه، آيه آورده شده و پس از ترجمه آيه، معناى كلمه بيان شده است. نويسنده بهتر بود از رويه يكسانى در ارائه مطالب استفاده مى‏كرد.

 

وضعيت كتاب:

 

قاموس قرآن از تاريخ اتمام تأليف( ارديبهشت 1354 ش) تا سال 1374 ش بيش از ده بار تجديد چاپ گرديده است.

قاموس با هفت جلد با مقدمه‏اى كوتاه از مؤلف ارائه شده است. آيات قرآن با خطى متمايز از متن و نام سوره و شماره آيات كاملاً قابل تشخيص از متن اصلى است.

در انتهاى جلد آخر مؤلف محترم اجمالى از شرح حال و آثار قلمى خويش به تحرير درآورده‏اند.

 

منابع :

1- مقدمه و متن كتاب‏

2- مصاحبه مؤلف در مجله بينات، فصلنامه پژوهشهاى قرآنى، وابسته به مؤسسه معارف اسلامى امام رضا( ع)- قم، شماره 5، سال دوم، بهار 1374 ش.

3- دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى، به كوشش بهاء الدين خرمشاهى، ج 2 ص 1750.

4- طبقات مفسران شيعه، دكتر عقيقى بخشايشى، ج 5، ص 146.

 

 

 

 

 

مراد از قدر، تقدير و اندازه گيري است و خداوند متعال در شب قدر حوادث يک سال را تقدير مي کند و زندگي، مرگ، روزي، سعادت، شقاوت انسان ها و اموري از اين قبيل را در اين شب مقدر مي گرداند.

 

آیه : فيها يفرق كل امر حكيم» (دخان: ۴) بر همين معنا دلالت دارد. و آيه اي که آشکارا بگويد شب قدر کدام شب است، ديده نمي شود؛ ولي از جمع بندي چند آيه مي توان فهميد که شب قدر يکي از شب هاي ماه مبارک رمضان است. قرآن کريم از يک سو مي فرمايد: «انا انزلناه في ليلة مبارکة » (دخان: ۳) که بيان گر نزول يک پارچه قرآن در يک شب مبارک است و از سوي ديگر مي فرمايد« شهر رمضان الذي انزل فيه القرآن » (بقره: ۱۸۵) که گوياي اين است که تمام قرآن در ماه رمضان نازل شده است. و نيز در سوره قدر مي فرمايد: «انا انزلناه في ليلة القدر»(قدر:1

 

از مجموع اين آيات استفاده مي شود که قرآن کريم در يک شب ماه رمضان که همان شب قدر است نازل شده است. پس شب قدر در ماه رمضان است، اما اين که کدام يک از شب ها قدر است، هيچ دليلي وجود ندارد.

 

 در روايات مي خوانيم شب قدر مردد بين نوزدهم و بيست ويکم و بيست وسوم ماه رمضان است و عدم تعيين يک شب به جهت تعظيم امر شب قدر بوده تا بندگان در آن گناه نکنند. اما روايات به دست آمده از طرق اهل سنت به طور عجيبي با هم اختلاف داشته و قابل جمع نيستند؛ ولي معروف بين اهل سنت اين است که شب بيست وهفتم ماه رمضان شب قدر است و در آن شب قرآن نازل شده است.

 

منبع:

برگرفته از مقاله ليله القدر در نگاه علامه طباطبايي(ره)، مجله مبلغان، شماره ۱.

 

التماس دعا

 

 

آیا نام شخصی که مرتکب سرقت علمی شده است باید در جامعه علمی افشا شود یا خیر؟! این سؤالی است که در ذهن بسیاری از افراد وجود دارد و به موضوع بحث شماری از افراد و مجامع فعال و علاقه‌مند در زمینۀ اخلاق انتشار و پژوهش بدل شده است.

 

در این رابطه طی پژوهشی که جامعۀ آن را سردبیران نشریات علمی-پژوهشی دانشگاه‌های علوم پزشکی شهر تهران تشکیل می‌داد، در رابطه با این موضوع سؤال شد و جمع‌بندی پاسخ‌ها (که بر اساس طیف لیکرت 5 گزینه‌ای جمع‌آوری شدند)، در نمودار ذیل آمده است:

 

شکل 1- توزیع فراوانی نگرش سردبیران در مورد افشای نام سارقان علمی

 

 شکل 1 نشان می­دهد، از مجموع 80 نفری که به این سؤال پاسخ دادند،تقریباً به طور مساوی (حدود 27 درصد) موافق افشای نام هستند یا اینکه نظری در این مورد عنوان نکرده­اند و 3/21 درصد هم مخالف افشای نام هستند. آنچه از مطالعات و صحبت با صاحب­نظران در این حوزه برآمده­است، نشان می­دهد نظرات نسبت به این امر بسیار متفاوت است. در یک مصاحبۀ غیرتخصصی و غیررسمی دیگر نظر شخصی شماری از اساتید و صاحب­نظران را در این رابطه جویا شدیم که در این بین هیچ یک به صراحت موافق افشای نام نیستند. شرح کامل نظرات در زیر آمده است:

 

فرد1: «نام بردن از افراد می‌تونه یک تهمت به حساب بیاد و باید ثابت بشه، تا زمانی که سرقت علمی ثابت نشده، اگر نامی ببریم، فردی که ازش نام بردیم می‌تونه شکایت کنه که بهش تهمت زدیم. حتی زمانی هم که سرقت علمی افراد ثابت بشه. هیچ­جا نخوندم که باید نام فرد رو افشا کنیم. افشا کردن نام سارقان، تنها به عنوان یکی از راهکارهای مقابله با سرقت علمی مطرح شده. در نمودارهای کپ که نگاه کردم، در هیچ مرحله‌ای در مورد رسانه‌ای کردن سرقت علمی و افشای نام سارق حرفی نزده».

 

فرد 2: « اگر این سرقت آگانه و از روی قصد سوء استفاده صورت گرفته باشد باید ابتدا به بالاترین مقام سازمان متبوع وی نامه مستند و موجه نوشت. اگر فردی از این سرقت آسیب دیده باشد می تواند به دادگستری شکایت کند»

 

فرد 3: «باید از یک حقوقدان بپرسید.به نظرم بستگی دارد منظور از افشا چه باشد. اگر چیزی هم سنگ عمل خود متقلب باشد منطقی است. مثلا اگر کسی در مقاله‌ای در مجله ای منتشر کرده و در آن مرتکب سرقت شده می­توان یادداشتی در همان مجله منتشر کرد که بیان کند که مقاله وی حاوی سرقت بوده است و یا کمی بیشتر ولی این­که برای چنین کاری در همه جا اعلام شود که فلان شخص سرقت علمی کرده به نظرم شاید منطقی نباشد. اگر کار فرد جنبه یا تبعات عمومی و اجتماعی داشته است باید افشا شود. وزارت علوم برای خود احتمالا قوانینی دارد».

 

فرد 4: «بسیاری از موارد سرقت علمی ناخواسته است و تا زمانی که مشخص نشود که تعمدی در کار بوده صلاح نیست. با این وجود شرع نیز حساسیت خاصی روی آبروی افراد دارد که باید به آن توجه شود. در ضمن جامعه ما هنوز آموزش‌های لازم را ندیده است و لذا بستر هر نوع خطا فراهم است.»

 

فرد 5: «اگر نقد کتاب باشد موارد سرقتی را می­توان رسما اعلام کرد. اما به عنوان یک خبر در گروه‌های بحث و سایت­ها و مطبوعات باید با احتیاط با این مسئله برخورد شود. اگر شخص خاطی دانشگاهی باشد می­توان مورد سرقتی را با ذکر مستندات به دانشگاه معرفی کرد. محل­های مختلفی برای معرفی فرد خاطی وجود دارد ولی باید احتیاط کرد».

 

فرد 6: « اگر به کمیته اخلاق نشر (COPE)مراجعه فرمایید، در روندنما (فلوچارت) اخلاق انتشارات خود، رهنمودهایی برای انواع مقابله با بی‌اخلاقی‌های پژوهشی دارد که تقریباً فرایند همة آنها از یک اصل پیروی می‌کند: «ارشاد فرد، پیگیری برای ارشاد فرد، پیگیری‌های بعدی و در نهایت اطلاع به نشریه یا سازمان متبوع وی». یعنی افشای نام افراد در رسانه‌ها، اصلاً توصیه نشده و به آگاهی‌رسانی به سازمان، نشریه یا هر نهاد دیگری که آگاهی آن‌ها ضروری است، بسنده شده است. آن هم در شرایطی که ارشاد، به تنهایی سودمند نیفتد».

 

فرد 7: «اگر دفعه­ی اول باشد و فرد ناشیانه و غیرعمدی مرتکب سرقت علمی شده باشد باید وی را آگاه ساخت و ویرایش متن و استناد به متون را برعهده گیرد. ولی اگر این کار به صورت عمدی از سوی یک فرد و به صورت مکرر رخ دهد، در محمل­های مرتبط باید ذکر شود تا جلوی این اقدام عامدانه و نادرست وی گرفته شود».

 

فرد 8 (یک مشاور حقوقی): «در قانون چیزی مبنی بر افشای نام وجود ندارد، چرا که شخص ولو اینکه سرقت هم کرده باشد می­تواند شکایت کند. در این موارد باید به سازمان متبوع گزارش داد».

 

توضیح: لازم به ذکر است حتی فردی که نام وی افشا شده است (به دلیل این که هنوز اتهام او ثابت نشده است و مجرم شناخته نمی‌شود) حق شکایت نیز دارد.

 

بنابراین از جمع­بندی نظرات متخصصان چنین بر­می­آید که در صورتی که با سارق علمی مواجه شدیم، بهتر است با پرهیز از شتابزدگی، نخست، از سوی مبادی ذی‌ربط به فرد تذکر داده شود، در صورتی که تکرار و بی­توجهی از سوی نویسندۀ خاطی دیده شد،  به سازمان مربوطه­ و متبوع وی گزارش داده شود و اگر هم قرار است افشای نام صورت گیرد در محمل­های مرتبط و مربوط به سازمان نویسندۀ خاطی این امر باید اتفاق بیفتد.

 

* متن حاضر از پایان‌نامه‌ای با مشخصات ذیل استخراج شده است:

عباسیان زهره. بررسی دانش، نگرش و عملکرد سردبیران نشریات علمی­-پژوهشی دانشگاه­های علوم پزشکی شهر تهران در مورد سرقت علمی[پایان­نامه]. [تهران]: دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی؛ 1394. 150ص.

 

 

حجت الاسلام افضل آبادی محوریت آموزش و استاد را مانع کاربردی شدن پژوهش های حوزوی دانست و گفت که سیستم حوزه باید به سمت پژوهش محوری و مسأله محوری برود.

 

حجت الاسلام محسن افضل آبادی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا، در بخشی از سخنان خود مشکلات پژوهشی حوزه در دو بخش امور مدیریتی حوزه و فرد طلبه را بررسی کرد و یادآور شد: در بخش حوزه این مسؤولان هستند که باید ریل گذاری دقیقی داشته باشند ولی متأسفانه امروز سیستم حوزه آموزش محور و البته استاد محور است که همین مسأله آسیب مهم پژوهش های حوزوی است.

 

پژوهشگر حوزوی تأکید کرد: باید قبول کنیم که در بحث پژوهش، دانشگاه گوی سبقت را از حوزه ربوده است و دانشگاهیان نسبت به پژوهشگران حوزوی از قلم روان تری برخوردار هستند، آن چیزی که امروز نمی گذارد پژوهش های حوزه به سمت کاربردی شدن برود این است که یک طلبه از روز ورود به حوزه باید به دنبال سخنی باشد که از دهان استاد بیرون می آید، همان را بنویسد، در آخر امتحان بدهد و حتی نمره خوبی هم می گیرند ولی هیچ محصولی از کار طلبه دیده نمی شود.

 

وی با تأکید دوباره بر اینکه سیستم کلی حوزه باید از آموزش محوری به پژوهش محوری و از استاد محوری به مسأله محوری تغییر شکل پیدا کند، خاطرنشان کرد: به عقیده من یک طلبه در همین سیستم موجود حوزه نیز می تواند پیشرفت کند، همچنانکه اساتید و بزرگان دین ما در گذشته بر توانایی های خود متکی بودند و در آن دوران مرکز تخصصی و انتخاب استاد به این صورت وجود نداشت

 

 

 

سومین همایش مالی اسلامی به همت انجمن مالی اسلامی ایران و با همکاری مراکز دانشگاهی و حوزوی، بانک ها، بیمه ها و ارکان بازارهای مالی کشور دوازدهم آذر ماه ۹۶ برگزار خواهد شد.

 

در این همایش پژوهشگران به ارائه آخرین دستاوردهای خود در حوزه ی مالی اسلامی از منظر بانک، بیمه و بورس خواهند پرداخت و همچنین مسئولین ارشد اقتصادی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران سخنرانی می نمایند.

 

بر اساس تصمیمات شورای سیاستگذاری سومین همایش مالی اسلامی ایران، محورهای سومین همایش مالی اسلامی به شرح زیر تعیین شدند:

 

محور اصلی: « توسعه ابزارهای مالی اسلامی »

 

سایر محورهای همایش:

– نقش ابزارهای مالی اسلامی در افزایش تولید ملی

– نقش ابزارهای مالی اسلامی در ایجاد اشتغال

– آسیب شناسی ابزارها ،عقود و قرارداد های مالی اسلامی رایج در بازار پول، سرمایه و بیمه ایران

– امکان سنجی و طراحی روش های نوین تامین مالی اسلامی در راستای نیازهای جامعه

– فرصت ها و چالش های پیش روی ابزارهای مالی اسلامی در بازار های مالی ایران و جهان

– مزایا و معایب تکافل و راهکارهای ترویج آن در ایران

 

تاریخ های مهم:
- مهلت ارسال چکیده مقالات: 10 مهر ماه 96
- مهلت ارسال مقاله کامل: 30 مهر ماه 96
- برگزاری همایش: 12 آذر ماه 96

 

دبیرخانه اجرایی همایش:
- نشانی: تهران، بزرگراه چمران، پل مدیریت، بالاتر از اداره پست، پلاک 10، انجمن مالی اسلامی ایران
- شماره تماس: 88575026
- سایت همایش www.ciif.ir
- فاکس: 43851627
- سایت انجمن مالی اسلامی ایران: www.iaif.ir
- ایمیل: info@iaif.ir

 

 

 

چهارمین همایش بین‌المللی «مردم‌سالاری دینی؛ جهان اسلام و غرب» به همت دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌شود.

 

طرح نظریه مردم‌سالاری دینی به مثابه الگوی نوین و مطلوب نظام سیاسی، بررسی چالش‌ها و خلأهای نظری و عملی موجود در نظریه‌پردازی مردم‌سالاری دینی، غنی‌سازی مطالعات در حوزه اندیشه سیاسی اسلام، آینده‌پژوهی نظام مردم‌سالاری دینی در جهان اسلام با توجه به مذاهب گوناگون اسلامی و تحولات جهان اسلام از اهداف این دوره از همایش است.

 

همچنین این همایش در سه محورِ مباحث نظری، مباحث کاربردی و مباحث تطبیقی (دیدگاه‌ها، نظریات، الگوها و نظام‌ها) در نظر گرفته شده است و به مقالات پذیرفته‌شده درجه علمی پژوهشی اعطا می‌شود.

 

جهت کسب اطلاعات بیشتر با شماره‌های ۰۲۱۲۲۴۳۱۸۸۰ و ۲۹۹۰۲۲۱۲ تماس حاصل کنید.

 

 

 

 

اولین همایش بین المللی دین، فرهنگ و فناوری، اردیبهشت ماه سال ۹۷ در تهران و قم برگزار خواهد شد.

 

 همایش «دین، فرهنگ و فناوری» فرصتی برای توجه دادن نخبگان و صاحب ­نظران نسبت به بررسی و شناخت مبانی، چیستی و چگونگی فرایند ساخت، انتقال و گسترش فناوری و نیز آسیب­ شناسی اجتماعی ـ فرهنگی گسترش آن  و همچنین دستورالعمل های اجرایی برای استفاده از فناوری و آینده نگاری آن است.

 

محورهای همایش بین المللی دین و فرهنگ و فناوری به این شرح اعلام شده اند:

 ۱. فلسفه و مبانی نظری فناوری

·        ماهیت فناوری و نسبت آن با علم مدرن

·        تفاوتهای فناوری قدیم وفناوری مدرن و اقتضاءات آن

·        تفاوت اقتضاءات فناوری در فناوری های سخت و نرم

·        ارزیابی خودمختاری تکنولوژی

·        بررسی نسبت پیشرفت علمی و پیشرفت فناوری

·        بررسی دیدگاه های آرمان شهر گرایی و ویران شهر گرایی درباره آینده تکنولوژی

·        تکنولوژی و تنوع فرهنگ ها

·        جهانی شدن و تکنولوژی

·        بازخوانی انتقادی مبانی و ماهیت فناوری مدرن از منظر حکمت و اندیشه اسلامی

·       بازطراحی مبانی و ماهیت فناوری از منظر حکمت و اندیشه اسلامی برای آینده استفاده از فناوری

 

 ۲.  فرهنگ و فناوری

·        رابطه تحولات فرهنگی و تحولات فناورانه

·        میزان تأثیرپذیری سطوح فرهنگ‌ از تحولات فناورانه

·        تحولات فناورانه و مقاومت فرهنگی: امکان‌سنجی، الزامات، بایدها و نبایدها

·        چالش‌های فرهنگی فناوری‌های نوظهور

·        نقش فناوری در بحران‌های فرهنگی انسان مدرن

·        مدیریت‌پذیری تبعات فرهنگی فناوری

 

 ۳. چالش های ارزش و فناوری

·        ارزیابی دیدگاه های ارزش بار بودن تکنولوژی و خنثی بودن آن

·        چالش های اخلاقی تکنولوژی

·        دستورالعمل های اخلاقی برای انواع تکنولوژی های نرم و سخت

·        تبیین چگونگی نهادینه شدن ارزش در تکنولوژی (طراحی، ساخت، تبلیغ و عرضه و غیره)

·        بررسی رویکردهای ناظر به طراحی حساس ‌به ‌ارزش

·        مسائل و چالش‌های اخلاقی توسعه فناوری‌های هم‌گرا (نانو، بایو، اینفو، کاگنو)

·        چالش‌های اخلاقی در حوزه مهندسی (مسئولیت‌پذیری) با تاکید بر موردکاوی‌های داخلی

·        بررسی تحلیلی موردهای ارزش‌باری فناوری (با تاکید بر موردکاوی‌های بومی)

·       تحلیل انتقادی نگاه مهندسان و مدیران ایرانی به توسعه فناوری و نسبت آن با ارزش (مثل جریان کارآفرینی و جریان تجاری سازی دانش)

 

 ۴.    مناسبات دین و فناوری

·        امکان، معنا و مفهوم فناوری‌ دینی

·        مرزهای مفهومی علم دینی و فناوری دینی

·        غایات دینی و بهره‌مندی از فناوری‌های نوین

·        فقه اسلامی و چالش های فناوری

·        چالش های منظر فقهی برای پیشبرد وکاربست تکنولوژی و مهندسی

·        تاثیرات تحولات تکنولوژیکی بر فرهنگ فقهی

·        اخلاق اسلامی و فناوری

·        حکمت اسلامی و فناوری

·        مباحث کلامی و مسئله فناوری

·        دین‌داری و فناوری(رابطه تحولات فناورانه و سویه‌های عقیدتی، اخلاقی و رفتاری دین‌داری)

·        ارزیابی دیدگاه‌های انتقادی حوزه فناوری مبتنی بر معارف دینی

·        مسئله فناوری در اندیشه متفکران مسلمان

·        امکان، مفهوم و شاخصه‌های فناوری ایرانی-اسلامی

·        انقلاب اسلامی و مسئله فناوری

·        تاثیرات تکنولوژی های نوین بر حوزه های علمیه

 

 ۵. پیوست نگاری فرهنگی فناوری

·        معنا و ماهیت پیوست نگاری فرهنگی در فناوری ها

·        الگوهای روش شناختی پیوست نگاری فرهنگی فناوری

·        مبانی نظری و چارچوب مفهومی پیوست نگاری فرهنگی برای فناوری (سیستم های  اجتماعی-فنی)

·        انواع رویکرد و سطوح تحلیل برای پیوست نگاری فرهنگی فناوری

·        ابعاد و اجزای الگوی روش شناختی پیوست نگاری فرهنگی فناوری و روابط بین این ابعاد

·        روش های تدوین پیوست فرهنگی فناوری (سیستم های اجتماعی-فنی)

·        شرایط و معیارهای تدوین، اجرا و ارزشیابی پیوست فرهنگی فناوری

·        کاربست الگوی روش شناختی پیشنهادی در مورد پیوست نگاری فرهنگی ارتباطات باندپهن

 

 ۶.    فرهنگ و فناوری ارتباطات و اطلاعات و فضای مجازی

·        الزامات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و دینی توسعه فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی

·        ظرفیت‌های فناوری‌های نوین ارتباطی و اطلاعاتی برای اثربخشی اقدامات و تبلیغات فرهنگی و دینی

·        آسیب‌شناسی فرهنگی و اجتماعی فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی

·        سبک زندگی و فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی

·        فقه و فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی

·        بررسی تأثیرات فرهنگی و اجتماعی شبکه‌های اجتماعی

·        بررسی دوجهانی شدن در فناوری های فضای مجازی

·        بررسی مسائل دینی و فرهنگی فناوری های نوین ارتباطی (مثل اینترنت اشیا، حس‌گرهای پوشیدنی، رایانش ابری، نسل جدید شبکه‌های تلفن همراه (۵G,۵G+)، بازی‌های برخط، سرویس‌های خدماتی مکان محور، شبکه‌های پیام‌رسان..)

 

 ۷. مسائل فرهنگی سیاستگذاری و آینده پژوهی فناوری در ایران

·        اصول و مبنای سیاستگذاری فناوری از منظر اسلامی و غربی

·        نقد و بررسی مدلهای سیاستگذاری فناوری در ایران

·        نقد و بررسی فرایند سیاستگذاری فناوری در ایران

·        نقدو  بررسی سیاستهای فرهنگی حوزه فناوری در ایران

·        نقد و بررسی سیاستهای اقتصادی حوزه فناوری در ایران

·        نقد و بررسی سیاست های توسعه صنعتی فناوری های نوین در ایران

·        نقد و بررسی سیاستهای حمایت از نخبگان عرصه فناوری در ایران

·        بررسی و نقد سیاستهای جمهوری اسلامی ایران در حوزه نانوفناوری، زیست فناوری

·       نقد و بررسی الگوی ساخت و توسعه قدرت سیاسی مبتنی بر فناوری

 

 ۸. پیشرفت و فناوری (سخت و نرم)

·        تلقی از موقعیت پیشرفته در الگوی اسلامی‌ایرانی پیشرفت و نسبت این تلقی با فناوری‌ها

·        ماهیت فناوری‌های اسلامی – بومی و سایر فناوری ها در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

·        الگوی رشد فناوری بومی اسلامی

·        بایسته‌های استفاده از فناوری‌ها در مسیر پیشرفت در جمهوری اسلامی

·        جایگاه رشد فناوری در پیشرفت بومی اسلامی

·        میزان شکنندگی پیشرفت تکنولوژی درموضع مصرف‌کننده (و نه تولیدکننده) فناوری

·        وزن فناوری و رشد آن در پیشرفت اسلامی ایرانی

·        آینده‌پژوهی مسیر رشد کمی و کیفی فناوری بومی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

·        ربط و نسبت نهاد و فناوری در مسأله شناسی پیشرفت

·        اصول فقه و اجتهاد فقهی رد، اصلاح و امضای فناوری های نوظهور در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

 

 ۹.  دین و فناوری های رسانه

·        دین ورسانه، رسانه دینی، دین رسانه ای

·        فقه و رسانه

·        اخلاق و رسانه

·        سبک زندگی و رسانه

·        آموزش، دین و رسانه

·        اقتصاد، دین و رسانه

·        رسانه، مسائل فرهنگی صنعت و تجارت

·        سیاستگذاری دینی در رسانه های جمهوری اسلامی

·        فرصت ها و تهدیدهای رسانه برای فرهنگ دینی

 

 ۱۰. فناوری و مسائل دینی و فرهنگی خانواده و زنان

·        تاثیر فناوری بر تحول نقش و معنای خانواده

·        فراگیر شدن استفاده از فضای مجازی، فرصت ها و تهدیدهای پیش روی نهاد خانواده

·        راهکارهای استفاده از فناوری برای تحکیم نهاد خانواده

·        تاثیر فراگیری فناوری های  کنترل جمعیت بر ساختار خانواده و اخلاق جنسی

·        ارزیابی دیدگاه های فمینیستی از تکنولوژی

·        ارزیابی حضور بانوان در سطوح بالای توسعه تکنولوژی

·       بررسی تحصیل بانوان در رشته های مهندسی و اشتغال به آن

 

 ۱۱.  مسائل فرهنگی محیط زیست و فناوری

·        مسائل فرهنگی و دینی زیست فناوری (محصولات بایوتکنولوژی)

·        مسائل فرهنگی و دینی نانو فناوری (محصولات نانوتکنولوژی)

·        نسبت فرهنگ با فناوری های سازگار با محیط زیست

·        سازگاری فناوری های زیست محیطی با  دین و فرهنگ

·        میزان تطابق و سازگاری فناوری های وارداتی بکار رفته در محیط زیست با فرهنگ جامعه ما

·        اصول ارزیابی فرهنگ زیست محیطی و تطابق آن با دروس دانشگاهی

·        مسائل زیست محیطی و ارتقاء فرهنگی

·        نسبت اخلاقیات و دینداری جامعه با حفاظت از محیط زیست

·        چالش های اخلاقی و دینی محصولات تراژنه(دستکاری شده ژنتیکی)

 

 ۱۲. چالش­ های فرهنگی اجتماعی حوزه فناوری

·        آسیب­ شناسی اجتماعی(خانواده، ازدواج و طلاق، اقشار اجتماعی، و…) فناوری­ های مدرن

·        نقد و ارزیابی دیدگاه بالا به پایین سیاست‌گذاران در پرداختن به مسائل اجتماعی فناوری

·        توانمندسازی نهادها و سازمانها (دولتی و غیر دولتی) در جهت درک ابعاد اجتماعی فناوری

·        طراحی سناریوهای اجتماعی فرهنگی لازم برای ظرفیت سازی  فناوری‌های آینده

 

 دبیرخانه این همایش به آدرس قم، پردیسان، بلوار دانشگاه، دانشگاه باقرالعلوم، طبقه دوم، اتاق ۲۰۵، دایر است و تلفن های ۰۲۵ ۳۲۱۳۶۵۶۲ و ۳۲۱۳۶۶۹۷ جوابگوی افراد است.

آدرس سایت http://icrct.ir   و ایمیل همایش به نشانی icrct@bou.ac.ir اعلام شده است.

 

 

 

 

 

معرفی همایش

برگزاری نشست ها و همایش های دانش محور، ضمن ایجاد بستری جهت اطلاع پژوهشگران و نخبگان از جدیدترین یافته های علمی سبب اغنای روحیه جستجوگری، اعتلای فرهنگ پژوهش، شناسایی معضلات و تنگناها و ارائه راه حل به منظور رفع آنها می شود که این امر در نهایت منجر به برنامه ریزی های بهتر برای توسعه علمی و فرهنگی کشورمان خواهد گردید. جهت دستیابی به اهداف مذکور، «دانشگاه امام صادق (ع) پردیس خواهران، موسسه آموزش عالی سپهر اصفهان، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج) استان گیلان و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سیستان و بلوچستان» در نظر دارند با حمایت و مشارکت دانشگاه ها، سازمان ها و نهادهای علمی و تحقیقاتی کشور، «کنفرانس ملی رویکردهای نوین علوم انسانی در قرن 21» را در تاریخ 14 شهریور 1396 در شهر رشت برگزار نمایند. در این راستا، کمیته راهبردی کنفرانس، از تمامی اساتيد، پژوهشگران، متخصصان و دانشجویان گرامی دعوت به عمل می آورد تا ضمن ارائه جدیدترین مقالات و دستاوردهای پژوهشی خود، در این رویداد بزرگ علمی مشارکت فعال داشته باشند.
ضمنا این کنفرانس در پایگاه استنادی جهان علوم اسلام (آی.اس.سی) نمایه گردیده است.



حامیان کنفرانس:

 

جهاد دانشگاهی استان گیلان، دانشکده سما واحد لاهیجان، دانشگاه علمی کاربردی سازمان همیاری شهرداریهای استان گیلان، دانشگاه جامع علمی کاربردی بنیاد شهید استان گیلان، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، اداره کل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری گیلان، فرمانداری رشت، شهرداری رشت، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهر رشت، اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهر رشت، سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری رشت، سازمان زیباسازی شهرداری رشت، شهرداری لاهیجان، شهرداری لنگرود، خانه مطبوعات گیلان.  

محورها:
علوم انسانی -  علوم اجتماعی -  علوم رفتاری -  روانشناسی و علوم تربیتی -  پژوهش های دینی -  مدیریت -  مطالعات فرهنگی -  هنر -  زبان و ادبیات فارسی -  حقوق -  جامعه شناسی -  ارتباطات و علوم سیاسی

 

اطلاعات دبیرخانه:

لینک کنفرانس در ISC: http://conf.isc.gov.ir/nah21 

وب سایت اصلی کنفرانس: www.conf2017.ir  

ایمیل دبیرخانه:  info@conf2017.ir  

تلفن:  09031776703

 

گاهشمار:
آخرین مهلت ارسال اصل مقالات: 1 شهریور 1396  

اعلام نتایج داوری: 5 روز پس از ارسال مقاله

  تاریخ برگزاری کنفرانس: 14 شهریور 1396  

 

 

 

 

عضو هیأت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با اشاره به ضعف ها و کمبودهای پژوهش های حوزوی گفت که پژوهش های حوزه باید ناظر به نیازهای حاکمیتی باشد.

 

حجت الاسلام حسین بستان در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا، با اشاره به کمبود فعالیت های علمی گسترده در حوزه نظریات اسلامی جامعه شناسی جنسیت اظهارداشت: با توجه به مسائل پیرامون تحول در علوم انسانی اسلامی و کمبودهایی که در این زمینه احساس می شد بنده روی به تألیف کتابی با عنوان جامعه شناسی جنسیت با رویکردی اسلامی آوردم که در همجدهمین همایش کتاب سال حوزه عنوان شایسته تقدیر را به دست آورد.

 

استادیار و مدیر گروه جامعه شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه افزود: در حقیقت ما متونی داریم که در آنها مباحث جنسیتی بیشتر با نگاه غربی و فمینیستی مطرح شده و یا آثاری داریم که ترجمه متون غربی است که عمدتا با فرهنگ اسلامی ما همخوانی ندارد.

 

وی عنوان کرد: این اثر در چارچوب نظریه دینی به تحلیل مسائل جنسیتی پرداخته است که خود شاخه های زیادی از جمله آموزش، اقتصاد، اشتغال، حقوق، خانواده و ازدواج را بویژه در مورد زنان به بحث و بررسی کشانده است و ما همچنین در این کتاب به دنبال بررسی عوامل تفاوت های زن و مرد در جامعه و همچنین کاکردهای مثبت و منفی این دو در جامعه هستیم.

 

حجت الاسلام بستان با تأکید بر اینکه متون جامعه‌ شناسی جنسیت از کاستی‌های همچون ابتـنای تبیین‌ها و تفسیرها بر نظریه‌های یک‌جانبه نگر و قوم‌مدارانه غربی رنج می برند، ابراز داشت: برخی از متون فارسی آن از مشکلاتی مانند ترجمه‌محوری، غیربومی بودن و غیرانتقادی بودن نیز رنج می‌برند؛ توجه به این کاستی‌ها و ضرورت رفع آنها بویژه در مورد منابع درسی و کمک‌درسی مورد استفاده در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور، انگيزه اولیه تدوين این كتاب بوده است.

 

وی افزود: جامعه‌شناسی با رویکرد اسلامی در الگوی مفروض این کتاب، داعیه برخورداری از ویژگی منحصر به‌ فردی از نظر فنون تحقیق تجربی ندارد؛ اما از حیث مبانی هستی‌ شناختی، معرفت‌ شناختی و ارزشی و نيز از حیث تبيين‌های نظری، از رویکردهای موجود جامعه‌شناسی تمایز پیدا می کند.

 

 

وی افزود: به عنوان مثال برای بررسی برخی مسائل در حوزه علوم اجتماعی برخی فقط همان نگاه سنتی استفاده از آیات و روایات را مبنای کار خود قرار می دهند و برخی نیز تنها به تحلیل رویکردهای غربی در این عرصه می پردازند درحالی که ما اگر بخواهیم زمینه زایش و تولید علم را فراهم کنیم باید تمام نظریه های مختلف در آن علم را دیده باشیم.

 

حجت الاسلام بستان در پایان با بیان اینکه پژوهش های حوزه باید ناظر به نیازهای حاکمیتی باشد، خاطرنشان ساخت: رابطه نهادهای تحقیقی با نهادهای حاکمیتی باید تقویت شود به این معنا که در امر پژوهش بنا بر این باشد که مشتری این تحقیق مشخص باشد و کارایی داشته باشد و یا از سوی نهادهای حاکمیتی کشور تقاضایی صورت بگیرد که این کار در پربارتر شدن آثار علمی و پژوهشی نیز اثر زیادی خواهد داشت.

 

 

 

چکیده

فتنه انگیزی در اصطلاح شبهه پراکنی و مخلوط کردن حق و باطل ، گمراه کردن و فریب دادن مردم است و در این راستا با استفاده از ایدئولوژی دروغین خود دست به ساده سازی واقعیت می زنند و راه را ابتدا ساده نشان داده اما سختی ها و تنگناها بعد از آن آشکار می شود. فتنه‌ها نه تنها توده‌های مردم را به دنبال خود می‌کشاند و آنها گرفتار سوءظن می‌نمایند بلکه شخصیت‌های بزرگ اجتماعی، دینی، سیاسی را نیز فریب داده و سرمایه‌های مادی و معنوی را به تباهی و فساد می‌کشانند. از این رو یکی از موضوعاتی که در سخنان امام علی علیه‌السلام در نهج‌البلاغه جلب توجه می‌کند مسئله فتنه است؛ چرا که جامعه اسلامی در عصر امام علی علیه‌السلام بخصوص در دوره زمامداری وی دچار فتنه‌های بزرگی همچون بنی‌امیه و … شده است لذا بررسی فتنه از دیدگاه حضرت برای جلوگیری از پیدایش و راه‌های مقابله با آن امری ضروری و مثمر ثمر خواهد بود. در این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی از کتاب های روایی، تاریخی، دینی استفاده شده و آنچه فتنه را پیش می آورد بهم ریختن مرزهای حق و باطل، هوس های عده ای در پوشش حق و وظیفه است که جامعه را در ورطه هلاکت می کشاند. عواملی چون عوامل داخلی که عبارت است از عوامل اقتصادی که افراط و تشریفات و … نمونه ای از آن است و عوامل سیاسی مثل اطلاعات ، جوسازی و تبلیغات گسترده و ناآگاهی و بی بصیرتی و عوامل فرهنگی که شاخصه آن غلو گرایی و بدعت و دنیاپرستی را می توان نام برد. علاوه بر عوامل داخلی عوامل خارجی نیز در به وجود آوردن فتنه دخیل است که توطئه چینی دشمنان و تطمیع جبهه داخل و فریب افکار عمومی از جکله عوامل خارجی است . از این رو امام علی علیه السلام برای مقابله با فتنه ها راه مبارزه را راه و رسم قرآن و اهل بیت، تبعیت از رهبری، ثبات قدم و … معرفی می کند.

کلیدواژه‌ها: فتنه، نفاق، منافق، مخالفت، کافر، دشمنی، مبارزه

 

نویسنده: سمیه سعیدی مقدم

تاریخ دفاع:بهار 1395